Euthanasie opnemen in een levenstestament

De laatste tijd heb ik weer vaker cliënten aan mijn tafel die heel duidelijk zijn over hun laatste wens in geval van dementie, alzheimer en wilsonbekwaamheid. Het recht op leven staat voor hen gelijk aan het recht op te mogen overlijden. Zelf de keuze kunnen maken wanneer het genoeg is geweest, en dan het liefst dit op voorhand al hebben vastgelegd.

Bij wilsbekwaamheid is de route naar euthanasie al geen gemakkelijke. Een arts mag niet zomaar meewerken aan de wens om te mogen sterven. De route naar euthanasie bij wilsonbekwaamheid is nog vele malen ingewikkelder. Een patiënt moet zelf volledig aan kunnen geven wanneer het voor hem/haar genoeg is geweest, en moet dat ook op het moment van de euthanasie kunnen herhalen. Er zijn nog wel eens cliënten bij mij aan tafel die overtuigd zijn van het feit dat indien zij hun wens vastleggen met betrekking tot euthanasie bij wilsonbekwaamheid, dat deze wens hoe dan ook ingewilligd zal gaan worden. Ze hebben immers hun beslissing vastgelegd toen zij dat nog konden.

Euthanasie is echter een ingewikkeld verhaal in geval van wilsonbekwaamheid. Indien je je wil niet meer kunt uiten, wordt euthanasie maar zelden verleend. De wens voor euthanasie moet namelijk door de patiënt zelf weergegeven kunnen worden. Indien deze daartoe niet meer in staat is, wordt euthanasie uitvoeren erg lastig, ongeacht of er een levenstestament is gemaakt waarin de wens tot euthanasie is weergegeven.

Het expertisecentrum euthanasie geeft ook aan dat het kantelpunt tussen het moment waarop de patiënt nog kan zeggen wat hij wil en waarop dat niet meer lukt, moeilijk te voorspellen is. Dit houdt in dat de patiënt en de arts samen op zoek gaan naar het beste moment om euthanasie te verlenen, waarbij een euthanasieverzoek niet te vroeg wordt ingewilligd en zeker niet te laat. Zoals net al geschreven: is iemand eenmaal wilsonbekwaam dan wordt het voor een arts haast onmogelijk een euthanasieverzoek in te willigen.

Daarnaast is het belangrijk dat een wens voor euthanasie jaarlijks herhaald dient te worden bij de huisarts. Het eenmalig opnemen in een levenstestament is niet voldoende. De huisarts dient ervan op de hoogte te zijn wat je meest recente wens is.

Waarom zou ik mijn wens tot euthanasie dan wel vastleggen, hoor ik je denken. We leggen de wens voor euthanasie wel vast zodat het een richtlijn geeft voor artsen en familieleden. Zodat uw wens in ieder geval op papier staat. Mochten de regels omtrent euthanasie in de toekomst soepeler worden, dan heeft u in ieder geval al een en ander geregeld.